เรื่องเด่นล่าสุด

การศึกษาและการเรียนรู้ต่างกันอย่างไร


เมื่อพูดถึงสื่อพูดถึงการเรียนรู้คงไม่สามารถกล่าวเพียงโดดๆหรือลงในรายละเอียดโดยไม่มองภาพรวม มองบริบทที่เกี่ยวข้องได้เลย ลำพังสื่อที่เราๆท่านๆเข้าใจก็จะมองเฉพาะว่าเป็นเครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์ช่วยสอน เป็นเครื่องมือประกอบการสอนของครู เป็นส่วนช่วยอำนวยความสะดวกในการสอนหรือการเรียนของผู้เรียน และต้องมีการลงทุนจัดหา การหาบุคคลากรที่เข้าใจเรื่องการผลิตและใช้ที่ในอดีตจะรู้จักกันในชื่อว่า เจ้าหน้าที่โสตทัศนศึกษา หรือนักเทคโนโลยีตามชื่อเรียกในปัจจุบัน หากจะมองเจาะจงเช่นนั้นแล้ว การจะพัฒนาสื่อมาใช้ให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์ตรงตามวัตถุประสงค์การใช้เพื่อการศึกษา การเรียน การสอน หรือการเรียนรู้แล้ว ยิ่งมีความจำเป็นที่จะต้องสร้างความเข้าใจในทุกส่วนที่เกี่ยวข้อง เหมือนการสร้างบ้านสิ่งที่จะให้เกิดเป็นตัวบ้านให้ผู้อยู่อาศัยตามความต้องการและเหมาะสมจำเป็นต้องเริ่มจากความต้องการของเจ้าของบ้านผู้ที่จะอยู่เป็นหลักว่าต้องการบ้านแบบไหน มีทุนรอนสักเท่าไหร่ ทำแล้วเป็นอย่างไง แล้วจึงเริ่มออกแบบให้เป็นไปตามความตั้งใจ จัดหาวัสดุอุปกรณ์ สิ่งก่อสร้างและสร้างให้ได้ตามแบบ เช่นเดียวกันเมื่อจะพัฒนาสื่อเพื่อการศึกษา การเรียนการสอน หรือการเรียนรู้ จึงต้องเริ่มต้นมององค์ประกอบต่างๆ เพื่อให้เห็นส่วนที่เกี่ยวโยงกันทั้งหมดเสียก่อน เพื่อให้การพัฒนาสื่อบรรลุผลได้ตามต้องการในที่สุด

1. การศึกษาและการเรียนรู้ต่างกันอย่างไร ?
   เมื่อจะพัฒนาสื่อเพื่อการศึกษา เพื่อการเรียนารสอน หรือเพื่อการเรียนรู้อันเป็นสิ่งใหม่ในวงการซึ่งแท้จริงก็มีคู่กับการศึกษาและมีคู่กับสังคมมนุษย์มาช้านานเพียงแต่เราไม่ได้ทำมาแยกแยะให้เป็นหมวดหมู่ชัดเจนเท่านั้น

 การศึกษา(Education)
      เมื่อพูดถึงการศึกษาเราๆท่านๆนักการศึกษาก็ถือว่าเข้าใจกันแล้วว่าเป็นการพัฒนาบุคคลให้เจริญงอกงามเกิดความรู้ สร้างสติปัญญารวมทั้งสามารถลงมือปฏิบัติได้ตามเจตนารมณ์ของผู้จัดการศึกษา ที่ภาษาของครูบาอาจารย์ที่ผ่านการเรียนสายการศึกษาจะจำได้ดีว่าพฤติกรรมของผู้เรียนจากการจัดการศึกษานั้นจะเจริญงอกงามใน 3 ด้านคือ พุทธิศึกษา จริยศึกษาและหัตถะศึกษา หรือเกิดความงอกงามของความรู้ สติปัญญาและทักษะฝีมือภายใต้กรอบของศีลธรรม คุณธรรมและสอดคล้องกับขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามของสังคมนั้นๆ ทั้งนี้การศึกษาจะเกิดได้ต้องมีผู้จัด มีหลักสูตร มีสื่อ มีกระบวนการเรียนการสอน การวัดผล การติดตามประเมินผลและระบบบริหารจัดการ ภาพโดยรวมของการศึกษาโดยรวม เห็นได้ในสถานศึกษาระดับต่างๆเป็นหลัก ซึ่งนับเป็นกระบวนการทางสังคมที่เป็นกิจกรรมจัดกันในทุกประเทศทั่วโลก การจัดในลักษณะนี้ที่ทำกันเฉพาะ ที่มีช่วงเวลาช่วงใดช่วงหนึ่ง ในสถานที่ถาวรหรือชั่วคราวในเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือกลุ่มคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเฉพาะ เราจะเรียกว่าเป็นการอบรมหรือหลายแห่งเรียกรวมว่าการศึกษาอบรมก็นับเป็นการจัดในลักษณะเช่นเดียวกัน


การเรียนรู้ (Learning)
    พอพูดถึงการศึกษาย่อมเกี่ยวโยงกับครู ผู้เรียน การสอน การเรียนรวมถึงคำว่า"การเรียนรู้" เรามักได้ยินคำว่าเมื่อเรียนแล้วก็เกิดความรู้ ความเข้าใจและสามารถทำหรือปฏิบัติได้นั่นคือผลพวงของการเรียนซึ่งนอกจากการเรียนรู้ที่เกิดจากการเรียนการสอนแล้วอีกความหมายหนึ่งที่ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์ทั้งทางตรงและทางอ้อมที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ซึ่งอาจเกิดจากการจัดโดยตั้งใจหรือได้จากบรรยากาศสภาพแวดล้อมหรืออีกนัยนึ่งคือเกิดตามธรรมชาติหรือโดยไม่ตั้งใจ โดยบังเอิญก็ถือเป็นการเรียนรู้เช่นเดียวกัน การเรียนรู้ประเภทนี้มีผลต่างจากการศึกษาที่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้เรียนรู้อาจมีทั้งด้านดีหรือด้านไม่ดีก็ได้

ฉะนั้นผลของการศึกษา(Education) ที่มีจุดมุ่งหมายชัดเจนว่า ต้องงอกงาม ต้องดี อยู่ในกรอบของศีลธรรมตามที่กำหนด แต่ถ้าเป็นการเรียนรู้ (Learning)โดยไม่มีการจัดที่มีเจตนาชัดเจนว่าให้เกิดความงอกงามแล้วก็ยากที่จะคาดเดาว่าจะออกทางบวกหรือทางลบ จุดนี้จึงเป็นความแตกต่างระหว่างคำว่า"การศึกษา(Education)"กับคำว่า"การเรียนรู้ (Learning)"นั่นเอง
  การพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้จึงต้องคำนึงข้อแตกต่างนี้เป็นสำคัญ

สำหรับวันนี้คงจบเพียงเท่านี้ก่อน คราวหน้าเราจะมาพูดถึง ทำไมต้องสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้
แล้วพบกันครับ

เรื่องราวในชุด"การพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้"นี้ ประกอบด้วย เรื่องราวต่างๆ  อาทิ
1.การศึกษา การเรียนรู้เหมือนหรือต่างกันอย่างไร?
2.ทำไมต้องสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้
3.การเรียนรู้เพื่อการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
4.จากกศน.สู่การเรียนรู้ตลอดชีวิต
5.สื่อเพื่อการศึกษาและสื่อเพื่อการเรียนรู้
6.ยุคสมัยของการใช้สื่อเพื่อการศึกษาและการเรียนรู้ จากการศึกษาด้วยการสอน การถ่ายทอดองค์ความรู้ของครู สู่การเรียนรู้ด้วยตัวเอง การจัดสภาพแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (การสอนโดยไม่สอน)
7.การออกแบบสื่อและกระบวนการเรียนเพื่อการเข้าถึงองค์ความรู้
8.สื่อกับองค์รวมของการจัดการศึกษาและการเรียนรู้ที่ไม่อาจแยกส่วน
9.ระบบการบริหารจัดการคือจุดเชื่อมโยงระหว่างสื่อ/เนื้อหา/กระบวนการเรียนรู้ ที่ไม่อาจแยกส่วนกันได้
10.ความสำเร็จในการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้จากประสพการณ์พัฒนาสื่อออนไลน์เพื่อการเรียนรู้สู่การศึกษานอกโรงเรียนให้เป็นการเรียนรู้ตลอดชีวิต

ไม่มีความคิดเห็น